Losbreken uit ongezonde situaties

“Ik bleef maar proberen om het goed te maken”

In deze workshop onderzochten we waarom mensen vast blijven zitten in ongezonde relaties, vriendschappen of situaties. We lazen een ervaringsverhaal voor van iemand lang bleef zitten in een relatie waarin zij geen intimiteit ervaarde. Daarna legden wij de bezoekers mogelijke oorzaken voor waardoor we soms blijven hangen in iets wat niet goed voor ons is. Denk aan loyaliteit, hoop op verandering en twijfel aan jezelf. We vroegen wat voor hen redenen waren. Tot slot gingen we in op de inzichten die hen hielpen om los te breken uit de situatie. Hieronder een samenvatting:

Vasthouden uit angst, hoop of loyaliteit
Sommige deelnemers herkenden de angst voor verlies of eenzaamheid.

"Ik was bang om iets kwijt te raken en dacht: ik moet het maar ondergaan."
"Loslaten voelde als verraad. Daarom bleef ik hopen dat het nog zou veranderen."

Anderen spraken over het blijven in een groep of relatie waarin je eigenlijk geen ruimte voelde:

"Ik vond het tof om bij de groep te horen. Dan voelde ik me goed genoeg. Daarom tolereerde ik het pesterige gedrag."
"Soms bleef ik ook hangen omdat ik dacht: misschien begrijpt hij me op een dag wél."

Die hoop hield mensen vaak vast, ook al waren de momenten van echte verbinding zeldzaam.

Twijfel en aanpassing
Wat veel deelnemers deelden, is hoe je langzaam gaat twijfelen aan jezelf:

"Ik wilde iets bespreekbaar maken, maar hij vond dat ik zeurde. Dan ga je denken: ligt het aan mij?"
"Ik paste me zo aan, dat ik mijn eigen behoeftes bijna vergat."

Sommige mensen herkenden dat ze al van jongs af aan gewend waren zichzelf klein te maken:

"Ik had niet geleerd dat mijn gevoelens er gewoon mochten zijn."
"Het leek veiliger om mezelf weg te cijferen en de harmonie te bewaren."

Maar juist door dat patroon van aanpassen en inslikken, raakten mensen steeds verder van zichzelf verwijderd.

Herkenning van oude dynamiek
Er werd ook gesproken over innerlijke loyaliteit en oude patronen:

"Ik was lang onbewust trouw aan mijn adoptieouders. Pas toen ik kon erkennen dat ze me tekort hadden gedaan, kon ik het loslaten."

Anderen herkenden dat ze in het heden situaties opzochten die leken op vroeger:

"Ik zat vast in een dynamiek waarin mijn grenzen vervaagden. Ik had dat al vaker meegemaakt. Het voelde bekend."

Het inzicht ontstond dat blijven hangen geen zwakte is, maar vaak wijst op iets ouds dat nog aandacht vraagt – zoals onverwerkte pijn, hechting of het gevoel ‘nog iets te moeten verdienen’.

 Terugkeren naar jezelf
Toch kwamen er ook krachtige wendingen in de verhalen:

"Ik ben aan mezelf gaan werken. Er zit meer in mij."
"Nu ik zelfvertrouwen heb, is het eerder omgekeerd: past de ander eigenlijk wel bij míj?"
"Toen ik accepteerde dat ik geen verbinding kon forceren, kon ik langzaam opnieuw kiezen. Niet uit verzet, maar uit zelfrespect."

Er klonk rust in de stemmen van mensen die geleerd hebben afstand te nemen uit liefde voor zichzelf, in plaats van uit boosheid of nood.

"Nu zie ik: ik was niet het probleem. Maar ik mocht wel leren om mezelf serieus te nemen."

 Wat we meenemen
De workshop liet zien hoe krachtig het is om deze verhalen met elkaar te delen.
Er ontstond ruimte voor herkenning, troost en ook richting:

dat hoop soms vasthoudt wat je beter los kunt laten,

dat trouw aan jezelf ook betekent dat je mag loskomen van het verleden,

en dat echte verbinding pas mogelijk is als jij jezelf niet langer hoeft te bewijzen.

"Blijven was geen domheid. Het was mijn zoektocht naar liefde. Maar nu kies ik vanuit respect voor wie ik ben."

De slotconclusie was wel dat als je je waarde van binnenuit gaat ervaren, je minder bevestiging van buitenaf nodig hebt.  

 

Hieronder vind je nog het ervaringsverhaal en de mogelijke oorzaken en inzichten van het vastzitten in ongezonde situaties die wij de bezoekers hadden voorgelegd. 

“Waarom ik bleef – en waarom ik uiteindelijk ben gegaan”

Ik heb acht jaar in een huwelijk gezeten waarvan ik eigenlijk al in het begin voelde: dit klopt niet.
  Binnen drie maanden wist ik dat het geen gezonde verbinding was.
  En zelfs vóór het huwelijk had ik al twijfels.

Toch ben ik er ingestapt.
  Uit een diep gevoel van eenzaamheid.
  Ik wilde een partner, iemand om het leven mee te delen. Ik was dertig, ik zat veel thuis, ik ging niet uit.
  Uiteindelijk vroeg ik mijn vader om hulp bij het zoeken van een man.
  Vanuit mijn cultuur vind ik dat ik gevraagd moet worden – en dat gebeurde.

Maar al snel voelde ik: dit draait niet om liefde.
  Hij hield de schijn op, maar ik vermoedde sterk dat hij niet op vrouwen viel.
  Er was geen echte intimiteit, niet fysiek, niet emotioneel.

Ik vroeg hem ernaar: Waarom wil je geen intimiteit met mij?
 Zijn antwoord was koud:

“Als het je niet bevalt: daar is de deur.”

Ik probeerde het te begrijpen.
  Waarom ben ik niet gewenst?
  Wat doe ik verkeerd?

In plaats van zijn afstand te respecteren, ging ik mezelf bewijzen.
  Ik zocht de intimiteit juist op.
  Ik wilde laten zien dat ik een goede vrouw ben.
  Maar diep vanbinnen, op lichaamsniveau, voelde ik: dit is er niet.

Hij wees me af, keer op keer.
  En toen hij geen antwoord wilde geven, gebruikte hij mijn kwetsbaarheid.
  Hij zei: “Je bent gek.”
  Hij bedoelde mijn psychosegevoeligheid – iets dat ik inderdaad draag.
  Maar hij gebruikte het tegen mij.
  Hij schakelde mijn familie in.
  Hij duwde me weg, letterlijk en figuurlijk.
  En hij zei: “Je moet je laten opnemen.”

Door de spanning in het huwelijk raakte ik ook echt in de war.
  Ik werd een paar keer opgenomen.
  Maar ík was niet de bron van het probleem.
  Ik probeerde het nog gezellig te houden, hield de schijn op, werkte bij een advocatenkantoor, droeg financieel bij.
  Maar hij hield me aan het lijntje.
  Intimiteit bleef uit.
  Liefde bleef uit.

We kregen een kind in het derde jaar.
  Ik besloot te blijven tot mijn kind vier jaar was – om haar een stabiele start te geven.

Toch bleef ik vanbinnen worstelen:
  Waarom voelt dit zo verkeerd?
  Waarom word ik afgewezen?
  Waarom lijkt niemand te willen zien wat hier gebeurt?

Ik sprak het op een gegeven moment uit: “Ik denk dat hij homo is.”
 Sommige mensen zagen het ook wel, maar de druk van de omgeving was groot.
  Ik wilde me uitspreken, niet doen alsof.

Toch heb ik het lang volgehouden.
  Acht jaar.

Maar hoe langer ik bleef, hoe duidelijker het werd.
  En hoe makkelijker het werd om te vertrekken.
  Ik had mijn gevoel gevolgd, maar uiteindelijk ook mijn kracht gevonden.

Toen het moment kwam, deed ik het rustig.
  Ik ging tegenover hem zitten, hij lag op de bank.
  Ik bracht het luchtig:

“Ik wil graag van je scheiden. Ik heb al een afspraak met de advocaat.”

Hij schrok. Hij had het niet zien aankomen.
  Maar ik had de keuze al gemaakt.

Ik heb de scheiding goed geregeld.
  En ik ben blij dat ik gegaan ben.

Ik heb mezelf ooit verraden, ja – door in iets te stappen waarvan ik al wist dat het niet klopte.
  Maar ik deed het met hoop, met verlangen, met liefde voor mijn kind.
  En ik heb uiteindelijk mezelf teruggevonden.

Ik ben niet lelijk. Ik ben niet gek.
  Ik ben iemand met kracht, warmte en een groot hart.
  Ik weet nu: afwijzing van een ander betekent niet dat er iets mis is met mij.

Ik heb geleerd mijn gevoel te vertrouwen.
En mijn weg te kiezen, zelfs als dat moeilijk is.

Hier de lijst met oorzaken en inzichten van 'vastzitten' die wij de bezoekers voorlegden:

1. Gewenning
Je raakt gewend aan een situatie die eigenlijk onveilig of ongezond is. Inzicht: je herhaalt je oude wonden of hechtingspatronen.

2. Hoop op verandering
Je blijft hopen dat de situatie of de persoon beter wordt. Inzicht: Je houdt teveel vast aan iemand. Je denkt dat jouw waarde afhangt van wat een ander van jou vindt.

3. Zelftwijfel of schuld
De situatie ondermijnt je zelfbeeld. Je denkt dat jij het probleem bent. Inzicht: je probeert liefde of waarde te verdienen die je al in je draagt.

4. Loyaliteit of verbondenheid
Je voelt je verbonden of verantwoordelijk. Inzicht: dit kan dit duiden op oude ervaringen die nog niet zijn geheeld.

5. Angst voor verlies of eenzaamheid
Je blijft omdat het alternatief – alleen zijn – beangstigender lijkt. Inzicht: de innerlijke leegte vraagt om vervulling van binnenuit.

6.  Sociale druk of schaamte
Je wilt geen breuk veroorzaken of uit de toon vallen. Inzicht: je maakt van externe goedkeuring een bron van identiteit.

7. Gebrek aan steun of alternatief
Je voelt je afhankelijk. Inzicht: Je wordt uitgedaagd om in je eigen kracht te stappen.

8. Herhaling van oude patronen
Je herkent iets uit je verleden en valt terug in vertrouwde scripts. Inzicht: de ander spiegelt jouw oude overtuigingen.

9. Innerlijke trouw aan vroeger
Je bent onbewust trouw aan iemand of iets uit je verleden. Inzicht: Loslaten voelt als verraad, maar leidt tot bevrijding.